“Güzel bir Fikirtepe” nasıl doğuyor?


fikirtepe-20170205

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş’ın “İstanbul’da Fikirtepe’den başlayarak bir kentsel dönüşüm hamlesi başlatacaklarını” söylediği Ekim 2010’dan beri Fikirtepe’de büyük yıkımlar gerçekleşti, çok mağduriyetler yaşandı, henüz biten bir proje olmadı. Bugün, yani proje başlangıcından yıllar sonra, 5 Şubat 2017’de, “bitmeyen” Fikirtepe Kentsel Dönüşüm Projesi’nin, “Güzel Bir Fikirtepe Doğuyor” sloganı ile, “temel atma töreni” düzenleniyor. Bu oldukça sancılı doğumun nasıl gerçekleştiğine bir örnek  üzerinden bakalım.

fikirtepe_1

İstanbul CNR Fuar Merkezi’nde 11 – 14 Eylül tarihleri arasında gerçekleşen Emlak 2014 Fuarı sırasında aşağıdaki not ile yukarıdaki görseli paylaşmıştım:

Rant paylaşımına dayalı, müteahhit eksenli ‘kentsel dönüşüm’ modelinin kalesi Fikirtepe’de geliştirilen projeler de bu fuarda yer almakta. Kağıt üzerinde, ‘yaşam alanlarının iyileştirilmesi ve depreme hazırlık’ amacıyla yapıldığı iddia edilen dönüşüm projelerinin emlak fuarında yatırım aracı olarak pazarlanması, arkada yatan asıl amacı da utanıp sıkılmadan gösteriyor.

Fotoğrafta da görüldüğü üzere, yıldız mimarlarımızdan birinin elinden çıkan bu projenin maketi, diğer kentsel dönüşüm projelerinde olduğu gibi gökten düşmüş misali, üzerilerinde ADA numaraları yazan boş (aslında büyük bir kısmı zorla yıkılmış) arazilerin arasında yükseliyordu.

Kadın gazeteci arkadaşımla birlikte gerçekleştirdiğimiz fuar ziyareti sırasında, muhtemelen “yatırım amaçlı rezidans daire bakan beyaz yakalı yeni evli çift” algısı yaratmış olarak, proje stantında yer alan oldukça güzel bir satış görevlisi ile konuşmuştuk. Bir araştırmacı ve bir gazeteci için muazzam değerde bir diyalog gerçekleştirmiştik.

Satış görevlisi, önce Fikirtepe’nin nasıl da bu ve benzeri projelerle, bambaşka bir yere dönüştüğünden bahsetti. Sonrasında da kendi projelerinin “mimari dehasını” anlatmaya başladı.

Kısa bir parantez açalım: Malum, mevcut kentsel dönüşüm projeleri ülke genelinde “mahalle” denen, sıkı sıkıya örülmüş sokak-bina-esnaf-yerleşimci ilişkilerine dayanan sosyo-mekansal kurguyu yıkıyor, yerine güvenlikli duvarlar ardında yükselen toplu konut ve rezidans birimlerini inşa ediyor. Yaşanan bu “kentsel ayrıştırmayı” artık eleştirmeyen kalmadı, hatta bu politikaların altında imzası bulunanlar da, “böyle olmaz!” çıkışlarını sık sık yapıyorlar.

Bahsi geçen projede yıldız mimarımız, binaları sokaktan geri çekip bir duvarın arkasına saklamak yerine, yapı adasının dört cephesi boyunca sıralayarak, tasarım ile bir “doğal” duvar örmeyi tercih etmiş. Satış görevlisi, işte bu dahice çözüm ile projenin kendisinin büyük bir güvenlik duvarı olarak işlev gördüğünü uzun uzadıya anlattı. Kamuya terk edilmesi gereken açık alanlar mı? Onlar da binalar arasında kalan, kontrollü tek bir girişi olan avluda saklı. “Ama merak etmeyin, bu alan, proje sakinlerinin özel kullanımında olacak” diye de içimizi rahatlatmıştı görevli.

Muhabbetimiz ilerledikçe, bizim şaşkınlığımız da artmaya devam etti. Güzel ve sempatik satış görevlisinin kendisinin de Fikirtepeli, annesinin de bu projede hak sahibi olduğunu öğrendik. Peki 2, 3 katlı eski Fikirtepe yerine yükselen bu “duvar projesinde” yaşamaya devam edecekler miydi? Ne yazık ki hayır. Çünkü annesi projedeki hakkını satıp başka bir yere, “yaşantılarına daha uygun bir yere” taşınmayı planlıyordu.

Özetle, Fikirtepeli bir kadın evini bir müteahhite “rıza” veya zorla satmış; evinin bulunduğu mahallede yeni yatırımcılar için güvenlik duvarı gibi rezidanslar tasarlanmış; bu rezidansların yerli ve yabancı yatırımcılara pazarlanması için de “mülksüzleştirilen hak sahibi”, satış görevlisi olarak Emlak Fuarı’nda çalıştırılıyordu. Film senaryosu olsa “abartmışlar” demez miydiniz?

Fikirtepe’de birşeyler doğuyor doğmasına da bu doğan şey güzel mi veya gerçekten Fikirtepe mi orası şüpheli. Ama içinde yukarıdaki gibi birçok hikayeyi barındırdığı kesin.
Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s