beyoğlu imar planı iptal


Cihangir Güzelleştirme Derneği ve Galata Derneği’nin açtığı dava sonucu Beyoğlu’nun 2011’de hazırlanan koruma amaçlı imar planları 10. İdare Mahkemesi tarafından iptal edildi. 25 Eylül’de verilen ancak yeni tebliğ edilen kararda ders niteliği taşıyan gerekçeler mevcut.

Topyekün turistleşme

Uzun bir süredir, yerel yönetimin teşviki ve piyasa aktörlerinin yatırımları sonucu Beyoğlu’nun tektipleştiğini, kocaman bir açık hava AVM’sine ve sadece turistlere hitap eden bir  oteller bölgesine dönüştüğünü dile getiriyorduk. Bu dönüşümler sonucu Beyoğlu’nun heterojen, renkli ve davetkar kent yaşantısı ve kültürel mirasının tehlike altında olduğunu, yaşayanlarının ve kullanıcılarının zorla yerlerinden edildiklerini, vahşi bir piyasalaştırma ve soylulaştırma ile Beyoğlu’nun ‘Sultanahmet-leştiğini’ vurguluyorduk. Mahkeme de katılımdan uzak bir şekilde hazırlanan imar planları uygulanırsa Beyoğlu’nun ‘topyekün turistleşeceği’ ve ‘kentlilerin yaşamına yabancılaşacağı’nı belirtmiş.

Davacı dernekler, 14.01.2011-14.02.2011 tarihleri arasında askıya çıkartılan 1/1000 ölçekli Beyoğlu Kentsel Sit Alanı Koruma Amaçlı Uygulama Planı ile dayanağı 1/5000 ölçekli Beyoğlu Nazım İmar Planı‘nın aşağıdaki gerekçeleri ileri sürerek iptalini istemişlerdi:

  • bölgenin özelliğini yeterince gözetmeyen ve bütünsellikten uzak plan kararları içermesi,
  • planlar içinde korumayı en çok gerektiren alanların, özelleştirme, kentsel yenileme veya turizm alanı ilan edilerek koruma planı kapsamı dışına çıkarılması,
  • planın hazırlık aşamasında gerekli katılımın sağlanmaması ve duyuru araçlarının kullanılmaması,
  • önemli bir bölgenin tarihi ve kültürel mirasını korumak adına, ilgili kişi, kurum ve kuruluşlarlar daha etkin bir çalışma yapılması yönündeki beklentileri karşılamaması,
  • İstanbul’un kültürel merkezini oluşturan Beyoğlu ve İstiklal Caddesi’ndeki yapıların kültürel kullanım olarak sınırlandırılmayarak, turizm, hizmet, ticaret, yenileme alanı olarak ilan edilmesi ve işlevlerinin kaybettirilmesi,
  • yayalaştırılan yolların hangi amaçla ve hangi ilkelere göre belirlendiğinin belirsiz olması,
  • kamusal nitelikli olmaması,
  • ilçenin tarihsel kimliğinin zarar görmesi
  • ve imar mevzuatına, şehircilik ve planlama ilkelerine aykırı olması

Bianet’ten Nilay Vardar’ın haberine göre mahkemenin bilirkişi raporuna dayandırarak sunduğu dikkat çeken gerekçeler şöyle:

  • Kültür odaklı turizm yerine turizmin gelişimi ticaret ve hizmete bağlandı. Turizm sadece gelir düzeyi yüksek turistle şekillendi. Tarihi bölgelerin topyekün turistleşmesi kentlinin yaşamına yabancılaşma, bölgenin kimliğini oluşturan asli unsurları yerinden etme tehdidi oluşturuyor.
  • Beyoğlu sadece turiste değil tüm kentliye hizmet eden önemli bir kültür odağı, kültür endüstrilerinde çalışan küçük ölçekli firmaların seçtiği bir bölge. Kentli ve turist açısından çekiciliğinin asıl nedeni renkli ve canlı kültürel atmosferi. Bunun korunması hem kentsel yaşam hem de turizm açısında zorunluluk.
  • Mahalle ve semt yerleşimleri için sivil toplum kuruluşlarının etkin katılımıyla sosyal proje uygulamalarının yaygınlaştırılmasına yönelik hüküm yok.
  • Katlı otopark alanları, sürekliliği olmayan kısmi yol genişletme çalışmaları, kentin tarihi dokusu ve kent merkezi niteliğindeki alanda toplu taşıma ve yaya kullanımını teşvik etmek yerine özel araç kullanımını arttırıyor.
  • Bölgenin kentsel dokusunu ve özgün kullanış biçimini koruyacak hükümler içermiyor. Gerek arazi topoğrafyası gerekse korunması gerekli kentsel doku bileşenleri çeşitli alanlarda korunmadı.
  • Beyoğlu, Perşembe pazarı ve Galata rıhtımı liman bölgelerine ait plan kararları dava konusu imar planlarında göz önüne alınmadı. Beyoğlu buradaki kentsel projelerden etkilenecek. Meclisi Mebusan caddesinde bankaların yerini oteller almaya başladı.

Yerel yönetim, mahkemenin bu kararı sonrası 6 ay içinde kararın gerekçelerini de dikkate alarak yeni bir imar planı hazırlamakla yükümlü. Mahkemenin öne sürdüğü gerekçeler, iktidar-sermaye ortaklığının mevcut kent merkezinin dönüşüm stratejileriyle taban tabana zıt. Haliyle bu plan iptali ile Beyoğlu ve İstanbul’un geleceği için yerel seçimler ayrıca önem kazanmakta.

Not: Mahkeme kararının tam metni için tıklayın.

Reklamlar

beyoğlu imar planı iptal” üzerine bir yorum

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s