mutlukent 2012: bir senenin görsel hafızası


Ne seneydi ama… Artık olağanüstü hal planlama rejimi ile turbo hızında dönüşen kentlerin gündemini takip edebilmek, artan iletişim olanaklarına rağmen, gittikçe zorlaşıyor. İktidarın mekansal politikaları ile kolaylaştırılan rant üretimi ve bölüşümü, projelerin sayılarını ve boyutlarını artırırken, kültürel hegemonya da mekana yapılan sembolik müdahaleler ile üretilmeye çalışılıyor. Neoliberal konsolidasyon kamusallıklara açıkca saldırıyor. Kentsel dönüşüm uygulayıcıları utangaç ve meşruiyet zemini arayan söylemlerini, otoriterleşen yönetim anlayışı ve siyaset alanını daraltan manevralarla birlikte, özgüvenle dile getirdikleri hakikatlere bırakıyor. Yaşadığımız kentlerle ilgili kararlara katılım rant pazarlığı ile sınırlı kalırken, mekan siyaseti de dayatılan siyasi kutuplaşmaların kanırtılmasının ötesine geçemiyor. Haliyle kamusal / siyasal alanın genişleme ihtimali ortadan kalkıyor. Kentsel mücadele, kentliler ve farklı adalet arayışları arası ittifaklar kurmaya imkan bulamıyor. Aslında mekan tam da toplumsal adalet mücadeleleri için, parti siyasetlerini aşan, ortaklaşma zeminleri sunarken… Büyük sermaye ise, Koç ve Ülker ortaklığında görüldüğü üzere, çok önemli kamu kaynaklarının özelleştirmelerinde neoliberal uzlaşı içinde birlikte hareket edebiliyor.

mutlukentlogo1

Mutlukent’te, 2012’de kentlerde olan bitenleri, kent aktörlerinin pozisyonlarını, kente karşı işlenen suçları, zaman zaman da umut veren mücadele ve pratikleri paylaşmaya çalıştık. Açıkcası, kent gündeminin çok azına yetişebildik, çok daha azını üretebildik. Bu sene ağımıza takılanlar ise  aşağıda. Herkese umut dolu, bol mücadeleli, mutlu yıllar!

Kentsel Dönüşüm

Ankara’nın Altındağ Belediyesi ‘Çinçin Bir Varmış Bir Yokmuş’ billboardu ile kentsel dönüşüm projesi ile yıkılan mahalle ve yaratılan mağduriyetlerle dalga geçerek skandal bir iletişim faaliyetinde bulundu.

KD_çinçin1

2004 yılından beri devam eden kentsel dönüşüm sürecinin yeni Afet Yasası ile birlikte 2. evresi Başbakan’ın canlı yayın yıkım şovu eşliğinde başlatıldı.

erdogan-kentsel-donusumu-baslatti

Mimarlar Odası Büyükkent Şubesi tarafından Şubat 2008 tarihinde Sulukule Yenileme Projesi‘ne açılan davada İstanbul 4. İdare Mahkemesi tarafından; avan projelerin kamu yararına uygun olmadığı gerekçesi ile oybirliği ile iptal kararı verildi.

sulukule

Samsun’un Canik ilçesinde yaşanan sel faciasında, dere yatağına yapılan TOKİ Projesi’nin bodrum katında yaşayan çoğu çocuk 8 kişi hayatını kaybetti. Ölümlerden sorumlu hiçbir kamu görevlisi henüz ceza almadı.

city_canik sel

TOKİ’nin Bursa Doğanbey’deki kentsel dönüşüm projesinin yarattığı ucube hem Bursalılar hem de ülke genelinde tartışılmaya devam etti.

bursa toki

Ayazma Kentsel Dönüşüm Projesi ile yıkılan gecekondu mahallesinin üstünde Ali Ağaoğlu’nun My World Europe Projesi hızla yükseldi.

ayazmaKD_1

İstanbul 5. İdare Mahkemesi, koruma yüksek kurulu kararlarına, şehircilik ilke ve kurallarına ve hukuka aykırı bularak Fener – Balat Yenileme Projesi‘ni iptal etti.

fener balat

Tarlabaşı Kentsel Yenileme Projesi inşaat alanı, Bulvar boyunca devasa paravanlarla kapatıldı. Paravanların üzerinde resmedilen yaşantıda, eski mahalle sakinlerine yeni projede yer olmadığı net bir şekilde görülüyordu.

tarlabaşı KD_1

David Harvey İstanbul ve Ankara’da konuşma yaptı. Kentsel dönüşüm mahallelerini gezdi.

david harvey

Kentin Sıcak Noktaları

Başbakan Taksim Meydanı’na müdahale etmeye karar verdi. Önce meydana çıkan bütün yolların, sonrasında karar değiştirilerek Tarlabaşı-Elmadağ güzergahının yer altına alınması projelendirildi. Yollar trafiği kapatıldı, tünel kazısı başladı. Taksim Dayanışması projeye karşı başlattığı ve her gün tuttuğu nöbetlerde 50.000 imza topladı.

taksimin cilesi

Gezi Parkı’nın Taksim Meydanı Projesi kapsamında 70 yıl önce yıkılan Topçu Kışlası’nın bir kopyasının inşası için yok edilmesine karar verildi.

gezi

Taksim Meydanı bir yeraltı otomobil transit geçiş projesi kapsamında tarumar edilirken, Yenikapı’da denizin doldurularak 1 milyon kişilik yeni bir meydan yapılacağı haberleri geldi.

yenikapı

Başbakan Çamlıca Tepesi‘ne ‘İstanbul’un her yerinden gözükecek bir cami’ yapmaya karar verdiğini açıkladı. Önce proje için bir memur görevlendirdi, sonrasında gelen tepkiler üzerine şaibeli bir mimari yarışma düzenlendi. Yarışmada 2. seçilen 2 eser içinden Başbakan’ın en başta tariflediği camiye benzeyenin yapılmasına karar verildi.

camlıca

Suudi Arabistan Kralı Abdullah’a ait, İstanbul Boğazı’ndaki sit alanı Sevda Tepesi için imar izni verildi.

sevda-tepesi

İstanbul’un kuzey ormanları boyunca uzanacak 3. Köprü ve Bağlantı yolları ihalesini İçtaş – Astaldi Ortak Girişim Grubu aldı.

3_kopru_guzergahi_istanbul

İstanbul’a yapılacak, Dünya’nın en büyüğü olacağı iddia edilen 3. Havalimanı‘nın yeri belli oldu.

3.hava

Mecidiyeköy’deki tarihi Likör Fabrikası ve Ali Sami Yen Stadı yıkıldı. 2 No’lu Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu 5 yıl direnmesine rağmen Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na bağlı Tabiat Varlıkları Komisyonu’nun izniyle yıkılan fabrikanın yerine 157 metre yüksekliğinde 2 gökdelen, Stad’ın yerine de 3 gökdelen ve AVM yapılıyor.

mecidiyeköy

TOKİ’nin Ataşehir’de yaptığı Mimar Sinan Cami Başbakan tarafından açıldı. Selimiye’nin kopyası olan cami hakkında meşhur mimarlar ‘uyduruk beton mekan’, ‘yerini şaşırmış cami’, ‘yüksek binaların gölgesinde adeta bir karikatür’ gibi yorumlarda bulundu.

mimar sinan

Özelleştirme Yüksek İdaresi Galataport’un imar planı değişikliğini onayladı. Karaköy – Salı Pazarı sahilini özelleştirecek proje ile krüvazör limanı, AVM ve otel yapılması amaçlanıyor.

galataport

Emlak Projeleri

Ali Ağaoğlu yılın en şaibeli emlak projelerinden birine Maslak 1453’e imza attı. Kot farkını da kullanarak aşırı yoğunlukta bir proje geliştirdi. Proje kapsamında kamuya ait ormanı da satmaya kalktı. Reklamlarına yükselen yurttaş tepkisi ve imza kampanyaları sonucu ormanın kullanım hakkı elinden alındı.

maslka 1453

Jet Fadıl İstanbul Bayrampaşa’da Caprice Gold adında bir devre mülk projesine başladı. Osmanlı Sarayı konsepti ve 7 yıldızlı lüks vurgusu ile pazarlanan devre mülkün tüketicileri yanılttığı kararı ardından yıldızlar buharlaştı. Jet Fadıl kutsalı ticarileştirmekte çığır açtı, billboardlarda Proje’nin yanında Kabe’yi de pazarladı.

caprice

Taşyapı’nın Four Winds Projesi ayrıcalıklı imar haklarından yararlanarak, etrafındaki bütün yaşamı ezerek İstanbul Caddebostan’da yükselmeye devam etti.

4winds_1

İstanbul Fulya’da bulunan Polat Rezidans’ta yangın çıktı. Yüksek yapılarda güvenlik yönetmelikleri gündeme geldi.

yangın

Beyoğlu

1944 yılından beri faaliyet gösteren kültür mirası İnci Pastanesi ve komşusu dükkanlar Serkildoryan Binası’nı bir AVM’ye dönüştürme projesi için zorla tahliye edildi, Pastane’nin tarihi iç dekorasyonu parçalandı.

inci_1

Beyoğlu’nda masa sandalye yasakları yer yer devam etti. Eskiden insanların oturup vakit geçirdiği sokaklar Belediye’nin araç parkı olarak kullanılmaya başlandı.

masa-sandalye_2

Beyoğlu Belediyesi masa-sandalye yasaklarının devamında ‘soylulaştırma’ hamlelerine devam etti. Galata Kuledibi’nde sokakta oturup vakit geçirenlere karşı operasyonlar başlattı. Galata Meydanı’nı kordon altına alıp bir TEKEL büfesinin ruhsatını iptal etti.

Galata_zabıta

İstiklal Caddesi‘nin parke taşları bütün sene boyunca milyonlarca insana kabus yaşattı. Günde ortalama 2 milyon insanın kullandığı Cadde yayalara şehrin göbeğinde tekking ortamını yaşattı.

istiklal caddesi_kaldırım

Kent Suçları

Marmara Park AVM inşaatında asgari insani koşullarda çalıştırılmayan 11 işçi hayatını kaybetti. Cinayetin ardından çok kısa bir süre geçmesine ve yargı süreci devam etmesine rağmen AVM tören ile açıldı. Açılışta, hayatını kaybeden işçilerin adalet mücadelesi veren aileleri basın açıklamasında bulundu.

marmara park

Tarihi yarımada ve Süleymaniye Cami siluetine geri dönüşü mümkün olmayan olumsuz etkileri olacak Haliç Metro Geçiş Köprü inşaatı, uzmanların alternatif önerilerine kulak asmadan devam etti.

halic kopru

Haydarpaşa Tren Garı’nda çıkan yangının üzerinden 2 sene geçmesine rağmen tarihi binanın restorasyonuna başlanmadı. Sebep olarak Haydarpaşa Port Projesi kapsamında gar binasını otel olarak özelleştirilmek istenmesi gösterildi.

haydarpaşa

Kentsel Ulaşım / Erişilebilirlik

Kamunun elindeki en karlı işletmelerden köprü geçişleri ve otoyollar Koç-Ülker ortak girişimine özelleştirildi. Sermayenin ‘yeşil’, ‘kemalist’ vb. gibi rengi ile ilgili tartışmaların anlamsızlığı görülmüş oldu.

kopru_ve_otoyollar_icin_koc_ulker_ortak_oldu13517491770_h946317

İDO özelleştirmesi ile bir kamu hizmeti özel sektöre geçerek piyasada tekel haline getirilmişti. 2012’de fahiş fiyat artışları ve hizmette birçok sıkıntı yaşanmaya devam etti.

ido

İstanbul’daki köprü tadilatlarının kötü organizasyonu sonucu şehrin tarihindeki en kötü trafik sıkışıklıkları yaşandı. Trafik kabusu günlerce devam etti.

köprü

Metrobüs durakları ve otobüslerinde aşırı yoğunluk yaşanmaya devam ederken İETT’nin Vatan Şaşmaz’ın oynadığı reklam filmi tepki çekti. Filmde Şaşmaz evinden çıkıp kendisini bekleyen özel şoförünü ve Mercedes marka aracını reddederek bomboş Metrobüs’e biner.

metrobus

5378 sayılı kanunun geçici 2. maddesi hükmü uyarınca; kamu kurum ve kuruluşlarına ait mevcut resmi yapılar, mevcut tüm yol, kaldırım, yaya geçidi, açık ve yeşil alanlar, spor alanları ve benzeri sosyal ve kültürel alt yapı alanları ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılmış ve umuma açık hizmet veren her türlü yapılar bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yedi yıl içinde engellilerin ulaşabilirliğine uygun duruma getirilmesi öngörülmüştü. Bu süre üç yı daha uzatıldı!

taksim-cerceve

mutlukent 2012: bir senenin görsel hafızası” üzerine 13 yorum

  1. Derleme gerçekten övgüye değer, teşekkürler…
    Ancak, bu yapılanların adını koymak gerek… Bence ‘Cinayet’…
    Cinayet dediğiniz sadece canlı öldürmekle olmaz. Bu yapılanlar da ‘Kentsel Cinayet’ tir. İki cinayetin de ortak yanı dönüşünün olmamasıdır.
    Yukardaki örneklerin sonuncusu olan levhadaki ifadeye bakınız:
    “……özürlü / engelli girişi kapatılmıştır.”
    – Eee ne olacak yani o vatandaşların hali ?..
    – Teşekkür ettik ya…
    İşte düşünce yapısı : “……kapatıl MIŞTIR ! ”
    Şaşırmayalım; ne ekersek, onu biçeriz…

    Bedensel engelli mimar vatandaş

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s