Eco Monster köşemizde bu hafta: Demirören AVM, Beyoğlu


Istiklal Caddesi`nde Aga Cami ve Emek Sineması`nın tam ortasındaki adada uzun süredir bir inşaat devam ediyor. Bitmek üzere olan bir alışveriş merkezi (AVM) inşaatı. Proje sahibi Demirören Sirketler Grubu, mimarı Han Tümertekin, projeye ruhsat veren Beyoğlu Belediyesi, onaylayan Koruma Kurulu.. Mimar eserini 2007 de şu şekilde anlatıyor: “Bizim büro olarak herhangi bir tasarım sorununa, ilk karşılaşma anında, hızlı çözüm önerimiz çıkmaz. Şunu yapmaya çalışırız hep, tanımlanan sorunu mimari dilimizle sorulara dönüştürürüz. Oradaki sorunlardan başlıcası tarihsel doku. Fakat bu tarihsel dokunun görüntülerini almak hiçbir şekilde değil. İstiklal Caddesi’ni bir noktadan algılamaya başlamıyorsunuz. Bir ucundan diğerine doğru hareket ettiğiniz bir yer burası. Bizim yaptığımız şu: İstiklal Caddesi’nde yürürken oranın temel karakterini oluşturan tekrarlardan biri daha devam edecek. Hareket halindeyken yüzeyin varoluş şekli diğer binalardan hiçbir farkı yok. Alışveriş merkezleri doğası gereği içe yönelik yapılardır, cephe onlar için sırttır. Oysa burada ona tahammül yok. Koskoca sağır ve hareketsiz bir cephe yaratılamaz orada. Binanın cephesi iki katmandan oluşuyor. Biri caddenin cephesi, diğeri binanın cephesi. İkisi birbirinden belli mesafede ayrı duruyor. Dış cephe olabildiğince hareketlendirilebilecek elemanlardan oluşuyor. Böylece sonsuz değişkenlik sağlanabilecek. Ve caddenin o panayır halini (günde ortalama 1 milyon, hafta sonu 3 milyon kişi geçiyor), canlılığını binanın bütününe yayan bir ele alış var. Caddenin hareketliliği binaya, binanın hareketliliği de caddeye dahil edilmiş durumda diyebiliriz.” (http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=211997&tarih=03/02/2007) Han Tümertekin ne güzelde düşünmüş.. Gerçi, Istiklal Caddesi`ni bu kadar iyi anlamış bir halde ve onun ruhuyla uyum içinde geliştirdikleri mimari tasarımlarının sonucu olarak ortaya çıkacak AVM`nin, içinde yer alacak sinemalar, dükkanlar ve Virgin Megastore`un Istiklali Istiklal yapan, ve hali hazırda bir bir kapanan sinemalarına, onlarca kitapcisina, ufak dükkanlarına ne etki yapacağını da anlatsaydı keşke.. Ve hatta bu devasal yapının inşaatı sırasında etrafındaki diğer onlarca tarihi yapı için oluşturduğu statik tehlikeden bahsetseymiş, ve gördükleri geri dönüşü olmayan zararlardan.. Ya da zaten son derece yoğun olan yaya trafiğinin bu yapı ile ulaşacağı boyuttan bahsetseymiş keşke.. Ve bu yoğunluğun kentsel site vereceği zarardan.. Ve hatta biraz daha gerilere gidip kentsel sit alanı üzerine ve tam merkezine yapılan bu projenin nasıl var olabildiğini de anlatsaymış.. Proje sürecinde bu yapı adası sınırları içinde yer alan diğer tescilli parsellerin nasıl toz olduğundan. Beyoğlu`nun en güzel lokantalarından Ağa Lokantası`nın verdiği uzun yıllar süren mücadelenin sonucunda nasıl yok olduğunu, Hacı Abdullah Lokantası`nın neler yaşadığından bahsetseymiş keşke.. Burada yaşananları hepimizin Hollywood filmlerinden biliriz aslında, 2009 yapımı animasyon Up`da yaşlı ton ton dede evini aç gözlü emlak geliştiricilere vermemek için sonuna kadar direnir, sonunda bir gece evine bağladığı binlerce uçan balon ile temelinden alır evini gider. Ya da 1975 yapımı Herbie Rides Again`de, sarı vosvos araba kahramanımız kahramanca emlak geliştiricilerine direnen yaşlı teyzeye yardım eder. Kapitalizm`in kentsel gelişim tarihinde, sürekli tekrarlanan bir mücadeledir aslında bahsettiğimiz, doymak bilmeyen büyük balıkların küçük balıkları yeme hikayesi (Bakınız Forum Mersin AVM yazısı).. Tümertekin gibi “yıldız” mimarlar kentlere tabularasa gibi davranmaktan ne zaman vazgeçecekler acaba.. Yıldızlık toplumcu bir yaklaşım olmadığında ne zaman ayıplanacak.. Mesleki etik ve sorumluluk ne zaman normalleşecek acaba diye bir yığın soru geliyor aklıma.. Ilk aklıma gelen cevaplar da, kentsel mücadelenin yeterince olgunlaşması, kente sahip çıkan insanların artması, bunun sonucunda kentlilerin yerel yönetimleri etkilemesi, meslek insanlarının bu projelere imza atacak yüzlerinin olmaması şeklinde.. Her bir karış kent toprağı da dahil olmak üzere, tarihi mirasın, kamu yararının, toplumsal ilişkilerin, doğanın tüketim çarkları tarafından öğütüldüğü ve rant araçları olmanın ötesinde bir değer görmediği bugünün gerçekliğinde biz “tüketicilerin” nacizane yapabileceği, buralarda bize bahşedilen görevi yerine getirmeyeceğimizi, yani tüketmeyeceğimizi deklare etmek olabilir.. Ben bu AVM`yi boykot edeceğimi şimdiden deklara ediyorum! Darısı her gün yolu Istiklale düşen diğer milyonlarca insanın başına. Başka yapabileceğimiz bir şeyse, bu ve bunun gibi projelerin altına imza atan o “büyük” isimleri afişe etmek ve ayıplamak (naming and shaming) olabilir..

Reklamlar

Eco Monster köşemizde bu hafta: Demirören AVM, Beyoğlu” üzerine 3 yorum

  1. Çok güzel bir yazı olmuş. Blogunuzu bir süredir takip ve takdir ediyorum. Bir-iki eklemem olacak: Emek Sineması’nın parseliyle bu parselin bir bütün olarak düşünüldüğünü belirtmekte fayda olabilir. Bir de sanırım Virgin Megastore olayı muhtemelen artık gerçekleşmeyecek; çünkü Virgin krizle batan firmalardan biri. Ama muadil bir firma girecektir, eminim.
    Yazılarınızın şiddetli takipçisiyim. Hızının kesilmemesini umarım.

    1. tesekkürler, hem yorum hem de katki icin. Haklisiniz Virgin Megastore’lar bir bir kapaniyor yurtdisinda. Ancak ilginctir sirketin logolari halen duruyor Demirören AVM’nin insaatinin üzerinde. Bir de 31 Agustos tarihli su videoya bir göz atin derim: http://vimeo.com/14570948
      Emek Sinemasi’nin yikimi da yine bir AVM’ye yer acmak icin isteniyor, malum. Oradaki AVM projesinin arkasinda Multi Turkmall var, Forum AVMlerinin arkasindaki sirket. Cok yakinda orasi icin de yazacagim.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s