TOKI – gerçek bir eco_monster


Bugün Istanbul`da yaşanan kentsel dönüşüm sürecinin baş aktörü T.C. Başbakanlık Toplu Konut Idaresi yani TOKI`dir. Yukaridaki harita 2009 yazı itibariyle TOKI ve Kiptaş tarafından kentte tamamlanmış veya projelendirilmiş bütün toplu konut projelerini gösterir.

TOKI sistemi temel olarak 3 konut üretim modelini içermektedir.

1. Kaynak geliştirme amaçlı projeler: TOKI kendisine tahsis edilen hazineye ait arsaları kar paylaşımı modeliyle özel sektöre proje geliştirmesi için vermektedir (yani özelleştirmektedir). Bu projeler üst gelir grubuna hitap eden lüks konutlar üretmektedir. Haritada açık yeşil ile gösterilmiştir. Ağırlıklı olarak, ana ulaşım akslarında, yeni gelişen (Ataşehir gibi) kent merkezlerinde, manzaralı konumlarda yer almaktadır.

2. Sosyal konut projeleri: TOKI`nin asli görevi olan alt gelir grubuna ve yoksul vatandaşlara konut sağlama amaçlı gerçekleştirilen toplu konut projeleridir. Aslında bu model kapsamında üretilen konutları, Batılı ülkelerdeki sosyal konutlarla karıştırmamak, hatta sosyal konut olarak adlandırmamak gerekir. TOKI orta/alt ve yoksul gelir grubunu mortgage (tut-sat) kredisi ile konut sahibi yapmaktadır. Yani 15, 20 yıl vadelerle zaten yoksul olan insanları borçlandırmakta, olası kriz ve şoklarda ailelerin ekonomik kırılganlıklarını arttırmakta, barınma güvencesinin altını oymaktadır (Bakınız, 2009 finansal krizi ve Amerikan mortgage sisteminin çöküşü). Mekansal olarak, bu projeler sıra sıra yüksek katlı apartman blokları şeklinde neredeyse birbirlerinin kopyasıdır. Inşaat kalitesi genel olarak kötü, sosyal donatılar ve karma kullanım yetersizdir (Bakınız Bezirganbahçe Projesi).  Konum olarak kentin genel olarak çeperlerinde, toplumsal olarak gettolaşma potansiyeli çok yüksek yoksulluk adacıklarının temellerini atmaktadır. Haritada  koyu yeşil ile gösterilmektedir. Koyu yeşillerin dağılımına bakıldığında sanki batıda Başakşehir ve Küçükçekmece, doğuda Pendik Istanbul`un yoksulları için görünmez sınırlar oluşturmakta, kentsel dönüşüm projeleriyle yerinden edilen merkezdeki yoksulların sürgün alanlarını göstermektedir. Kentte yaratılan bu toplumsal ayrışma gerçekten ürkütücü ve düşündürücüdür. Merkezde yer alan projelere baktığımızda, ve KIPTAS projeleriyle birlikte değerlendirdiğimizde, toplu konut ve dönüşüm projeleriyle varsıllara yaşam alanları açıldığı, kent toprağının rant amaçlı kullanımı göze çarpmaktadır.

3. Kentsel dönüşüm projeleri: Belediyelerle imzalanan protokoller ile gecekondu (ör. Ayazma) ve kent içindeki yoksul mahalleleri (ör. Sulukule) dönüştürmeyi amaçlayan projelerdir. Bu projeler, kullanıcı profillerini varsıllar yönünde değiştirmek için eski sakinleri zorla tahliye etmektedir (Bakınız Istanbul Zorla Tahliye Haritası | Mutlu Kent).  Hak sahibi olabilen bir kısmını da yukarıda anlatılan TOKI sosyal konutlarında yeniden iskan etmektedir. Haritada koyu mavi ve pembe ile gösterilmektedir. Sosyal konutlarda iskan edilen dönüşüm mağdurlarının ciddi bir kısmı, yaşam alanlarının değişimi, istihdam olanaklarına uzaklık, kültürel olarak apartman yaşantısına uyum sağlayamama, aylık TOKI taksitlerini ve masrafları ödeyememe gibi sebeblerden konut haklarını satmakta, buraları terk etmekte, ve evsizleştirilmektedir (Bakınız Taşoluk Projesi).

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s